Jan

Brak wersji przejrzanej

Jan (gr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחב – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku oznacza "Bóg (Jahwe) jest łaskaw". Imię to nosił jeden z apostołów. Zostało przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

W polskich dokumentach zapisywano najpierw to imię w postaci Ioannes, Iohannes (1012-18), później także Jan (1161), Jon (1302), Johan (1320), Jen (1366), Johans (1385) oraz Joan (forma kresowa, 1432). Największą popularność zyskała forma Jan, od czasów średniowiecza będąca jednym z najczęściej nadawanych imion. W 2004 r. imię Jan nosiło 689 212 osób w Polsce (1. miejsce wśród imion męskich pod względem popularności; jedynie dwa imiona żeńskie: Anna i Maria były liczniej nadawane).^[1]

Przekształcenia i zdrobnienia: Hanko, Hanus, Jach, Janczy, Janek, Janik, Janisław, Janko, Janosik, Jasiek, Jaszko, Jaś, Jaśko, Jasio , Jasiu

[edytuj] Imieniny

Jan imieniny obchodzi 10 stycznia, 12 stycznia, 15 stycznia, 17 stycznia, 19 stycznia, 23 stycznia, 27 stycznia, 31 stycznia, 2 lutego, 4 lutego, 5 lutego, 8 lutego, 20 lutego, 24 lutego, 3 marca, 5 marca, 8 marca, 11 marca, 17 marca, 19 marca, 24 marca, 27 marca, 30 marca, 3 kwietnia, 7 kwietnia, 13 kwietnia, 27 kwietnia, 6 maja, 7 maja, 10 maja, 12 maja, 13 maja, 15 maja, 18 maja, 19 maja, 21 maja, 22 maja, 23 maja, 24 maja, 27 maja, 30 maja, 3 czerwca, 11 czerwca, 12 czerwca, 16 czerwca, 20 czerwca, 22 czerwca, 24 czerwca, 26 czerwca, 27 czerwca, 30 czerwca, 8 lipca, 11 lipca, 21 lipca, 23 lipca, 31 lipca, 4 sierpnia, 8 sierpnia, 9 sierpnia, 13 sierpnia, 18 sierpnia, 19 sierpnia, 20 sierpnia, 29 sierpnia, 30 sierpnia, 31 sierpnia, 2 września, 3 września, 9 września, 11 września, 13 września, 14 września, 16 września, 20 września, 23 września, 27 września, 28 września, 1 października, 9 października, 10 października, 19 października, 23 października, 24 października, 1 listopada, 8 listopada, 11 listopada, 12 listopada, 13 listopada, 17 listopada, 24 listopada, 26 listopada, 1 grudnia, 4 grudnia, 5 grudnia, 9 grudnia, 14 grudnia, 15 grudnia, 17 grudnia i 27 grudnia.

[edytuj] W innych językach

język angielski – John, Ian, Jack, Hank, Jon, Sean, Evan, Jonny/Johnny/Johnnie;
język białoruski – Ivan, Ivas', Jan, Janka, Jas';
język bułgarski – Ivan, Ioan, Jan, Jančo, Janko;
język czeski – Jan, Ivan, Johan;
język duński – Jens, Jais, Iben, Iven, Evan, Even;
język fiński – Jukka, Juhani, Jussi, Janne;
język francuski – Jean;
język grecki – Ioannis;
język hiszpański – Juan;
język niderlandzki – Johannes, Jan, Joannes, Johan;
język niemiecki - Hans, Johann
język irlandzki – Seán;
język japoński – ヤン Yan;
język kataloński – Joan;
język litewski – Jonas, Jasius;
język łaciński – Joannes, Johannes;
język łotewski – Jānis;
język macedoński – Ivan, Jovan, Vančo, Vane;
język niemiecki – Johannes, Johann, Hannes, Hanns, Hans, Heinz, Jan, Jens;
język norweski – Johan, Jens, Jan, Hans, Jo, Evan;
język portugalski – João;
język rosyjski – Ivan, Jan;
język rumuński – Ioan, Ion, Ian, Iane, Ivan;
język serbsko-chorwacki – Ivan, Jovan;
język słowacki – Ján, Ivan, Janko;
język słoweński – Ivan, Jan, Janez, Janko, Jovan;
język sycylijski – Giuvanni;
język szwedzki – Johannes, Johan, Jöns, Jan, John, Hans, Ivan;
język ukraiński – Ivan, Jan;
język węgierski – János, Iván;
język włoski – Giovanni, Gian, Gianni, Giovannini.

Imię to ma również kilka tradycyjnych zestawień z drugimi imionami:

Jan Chrzciciel, pochodzącą od św. Jana Chrzciciela, rzadziej Jan Baptysta (ang. John Baptist, fr. Jean-Baptiste, wł. Giovanni Battista, Giambattista, hiszp. Juan Bautista, niem. Johann Baptist),
Jan Chryzostom,
Jan Gwalbert,
Jan Kanty,
Jan Nepomucen.

W języku włoskim imię to występujące jako pierwsze jest często łączone z drugim imieniem, np. Giovanni Lorenzo = Gianlorenzo (Jan Wawrzyniec), Giovanni Carlo = Giancarlo (Jan Karol).

[edytuj] Powiedzenia

Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał
Chrzest Jana w deszczowej wodzie trzyma zbiory na przeszkodzie
Jutro święty Janek, puśćmy na wodę wianek
Jaka na Jana od Krzyża pogoda się głosi, taką, jak starzy mówią, Nowy Rok przynosi
Na Święty Jan, jagód pełen dzban

[edytuj] Znane osoby noszące imię Jan

[edytuj] Książęta Lichtensteinu

Jan I Adam (1699-1712)
Józef I Jan (1721-1732)
Jan III Napomucen (1732-1748)
Jan IV (1805-1836)
Jan V Dobry (1858-1929)
Jan Adam II (od 1989)

[edytuj] Pozostali władcy

Ksiądz Jan, legendarny władca chrześcijański
Jan Luksemburski (1296-1346), król Czeski od 1310
Jan II Zygmunt Zápolya (1540-1571), książę Siedmiogrodu od 1559
Jan IV (ok. 1832-1889), cesarz Etiopii od 1872
Jan I Askański, margrabia Brandenburgii

[edytuj] Duchowni

Jan I, inicjator antysoboru efeskiego
Jan Hus (ur. 1370, zm. 1415, czeski reformator religijny, spalony na stosie 6 lipca 1415 r. w Konstancji podczas soboru