Jagiellonowie

Państwa we władaniu dynastii Jagiellonów w 1490

Herb Jagiellonów

Jagiellonowie lit. Jogailaičiai – gałąź dynastii Giedyminowiczów, wywodząca się od Władysława II Jagiełły, wielkiego księcia litewskiego i króla Polski. Jej przedstawiciele panowali w Polsce w latach 1386-1572 ^[1], na Litwie w latach 1377-1401 i 1440-1572, w Czechach w latach 1471-1526 oraz na Węgrzech w latach 1440-1444 i 1490-1526.

W szczytowym okresie skupiali pod swoim panowaniem obszar ponad 2 000 000 km², co czyniło ją jedną z najpotężniejszych dynastii w Europie. Przez cały czas swojego panowania rywalizowała o wpływy z monarchią Habsburgów. Za kontynuatorów Jagiellonów można uznać polską linię dynastii Wazów za sprawą Zygmunta III Wazy, syna króla Szwecji Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki, córki Zygmunta I Starego.

Ich panowanie w Polsce zostało zapoczątkowane przez ustalone na podstawie unii w Krewie małżeństwo Władysława Jagiełły z dziedziczką tronu polskiego Jadwigą Andegaweńską, koronowaną na króla Polski po śmierci Ludwika Węgierskiego, siostrzeńca Kazimierza III Wielkiego, który nie pozostawił męskich potomków. Panowanie Jagiellonów to czas wielkich sukcesów militarnych państwa polsko-litewskiego na zachodzie (wygrane wojny z zakonem krzyżackim) i jednoczesnej presji na ziemie litewskie zaborczego Wielkiego Księstwa Moskiewskiego. W tym czasie nastąpił rozkwit kulturalny i gospodarczy kraju.

Władysław II Jagiellończyk, syn Kazimierza IV Jagiellończyka obejmując trony Czech (1471 r.) i Węgier (1490 r.), daje początek czesko-węgierskiej gałęzi dynastii Jagiellonów, która wymarła w 1526 roku (Ludwik II Jagiellończyk).

Zygmunt I Stary jest kontynuatorem polskiej gałęzi dynastii Jagiellonów, która wymarła w linii męskiej w 1572 r. (Zygmunt II August), a w linii żeńskiej w 1596 r. (Anna Jagiellonka).

[edytuj] Przedstawiciele dynastii Jagiellonów

[edytuj] Pierwsze pokolenie

• Władysław II Jagiełło (ok. 1362 - 1434), wielki książę litewski i król Polski; żony: Jadwiga Andegaweńska (1374 - 1399), Anna Cyllejska (1380 - 1416), Elżbieta Granowska (1372 - 1420), Zofia Holszańska (ok. 1405 - 1461)

[edytuj] Drugie pokolenie

Dzieci Władysława II Jagiełły:

• Elżbieta Bonifacja (1399)
• Jadwiga (1408 - 1431)
• Władysław III Warneńczyk (1424 - 1444), król Polski i Węgier
• Kazimierz (1426 - 1427)
• Kazimierz IV Jagiellończyk (1427 - 1492), wielki książę litewski i król Polski; żona: Elżbieta Rakuszanka (1436 - 1505)

[edytuj] Trzecie pokolenie

Dzieci Kazimierza IV Jagiellończyka

• Władysław II Jagiellończyk (1456 - 1516), król Czech i Węgier; żony: Barbara Hohenzollern, Beatrycze Aragońska, Anna de Foix-Candale (1484 - 1506)
• Jadwiga Jagiellonka (1457 - 1502); mąż: Jerzy Bogaty (1479 - 1503), książę Bawarii
• święty Kazimierz (1458 - 1484)
• Jan I Olbracht (1459 - 1501), król Polski
• Aleksander Jagiellończyk (1461 - 1506), wielki książę litewski i król Polski; żona: Helena Moskiewska (1476 - 1513)
• Zofia Jagiellonka (1464 - 1512); mąż: Fryderyk Starszy Hohenzollern (1460 - 1536), margrabia brandenburski na Ansbach i Bayreuth
• Elżbieta Jagiellonka (I) (1465 - 1466)
• Zygmunt I Stary (1467 - 1548), król Polski i wielki książę litewski; żony: Barbara Zapolya (1495 - 1515), Bona Sforza (1494 - 1557)
• Fryderyk Jagiellończyk (1468 - 1503), arcybiskup gnieźnieński
• Elżbieta Jagiellonka (II) (1472 - 1480)
• Anna Jagiellonka (1476 - 1503); mąż: Bogusław X (1454 - 1532), książę pomorski
• Barbara Jagiellonka (1478 - 1534); mąż: Jerzy Brodaty (1471 - 1539), książę saski
• Elżbieta Jagiellonka (III) (1483 - 1517); mąż: Fryderyk II (1480 - 1547), książę legnicki

[edytuj] Czwarte pokolenie

Dzieci Władysława II Jagiellończyka

• Anna Jagiellonka (1503 - 1547); mąż Ferdynand I Habsburg (1503 - 1564)
• Ludwik II Jagiellończyk (1506 - 1526); żona Maria Habsburżanka (1505 - 1558)

Dzieci Zygmunta I Starego

• Jadwiga (1513 - 1573); mąż: Joachim II Hektor (1505 - 1571), elektor brandenburski
• Anna Jagiellonka (1515 - 1520)
• Izabela Jagiellonka (1519 - 1559); mąż Jan Zapolya (1487 - 1540), król Węgier
• Zygmunt II August (1520 - 1572), król Polski i wielki książę litewski; żony: Elżbieta Habsburżanka (1526 - 1545), Barbara Radziwiłłówna (1520 - 1551), Katarzyna Habsburżanka (1533 - 1572)
• Zofia Jagiellonka (1522 - 1575); mąż: Henryk, hrabia Brunszwiku
• Anna Jagiellonka (1523 - 1596); mąż Stefan Batory (1533 - 1586), król Polski
• Katarzyna Jagiellonka (1526 - 1583); mąż Jan III Waza (1537 - 1592), król Szwecji
• Wojciech Olbracht (1527)

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• historia Polski
• stosunki polsko-litewskie
• drzewo genealogiczne Jagiellonów

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Poczet władców Polski i Rzeczypospolitej – biogramy i kalendaria władców polskich
• Jagiellonowie w sieci
• Media:Drzewo genealogiczne Jagiellonów.jpg

[edytuj] Bibliografia

• Kazimierz Stadnicki O tronie elekcyjnym domu Jagiellonów w Polsce, 1880

Poprzednik Andegawenowie

Rody panujące w Polsce 1386 - 1572

Następca Wazowie